zes weken zomervakantie

Sinds ik fulltime zelfstandig ondernemer ben, denk ik soms met weemoed terug aan de tijd dat ik nog voor de klas stond. Ik had maar liefst twaalf weken per jaar vakantie. Twaalf weken! Die ook nog eens gewoon doorbetaald werden.

En ja, natuurlijk moest ik in de vakanties vaak nog wat achterstallige administratie doen, de klas opruimen of rapporten schrijven. Doorgaans hield dat in dat ik in week 1 en week 6 van de zomervakantie een paar daagjes naar school ging om in alle rust de afrondende of juist de voorbereidende werkzaamheden te doen. De overige weken kon ik in een soort vegetatieve toestand doorbrengen in de tuin, op het terras, aan het strand, of waar ik maar wilde. Hetzelfde gold voor de herfst-, Kerst-, voorjaars- en meivakantie. En op alle overige verplichte vrije en feestdagen.

Toen de administratieve rompslomp in het onderwijs de pan begon uit te rijzen, in de tijd dat Passend Onderwijs haar intrede deed, hield ik het voor gezien. Ik stopte met juf zijn en maakte de overstap naar het zelfstandig ondernemerschap. Met mijn eerste twee boeken die uitgegeven werden en de opdrachten om educatieve uitgaves te schrijven, had ik een kans om voor mezelf te beginnen. En hoewel de opstart in het literaire wereldje en dat van de freelance allround tekstschrijverschap echt pittig was, heb ik er geen moment spijt van gehad. 

In de tussenfase, zoals ik die noem, oftewel het moment dat ik uit het onderwijs ging en voor mezelf startte, heb ik nog twee dagen per week een parttime administratief baantje in loondienst gehad. Want het geld stroomde natuurlijk niet plotseling met bakken naar binnen, hè? Dus twee dagen per week deed ik allerhande secretariële klusjes op een verzekeringskantoor. Ik nam keurig de telefoon op, verstuurde mailtjes, bracht de post weg en regelde lunches voor belangrijke klanten die op bezoek kwamen. Saai? Best wel. Maar het bracht een basisinkomen per maand binnen en op mijn vrije dagen en in de avonduren stortte ik me op mijn eigen bedrijf. Ook kon ik af en toe een vrije dag opnemen, die ik voornamelijk inzette tijdens de schoolvakanties van mijn zoontje. Uiteraard kon ik niet alle twaalf vakantieweken vrij nemen. Desalniettemin vond ik het soms ook wel fijn om buiten de deur aan het werk te gaan. Gewoon 's morgens de deur achter me dichttrekken en opa of oma laten oppassen. In die zin is het echt fijn om jezelf af en toe uit die zomervakantiesleur te kunnen trekken.

Inmiddels ben ik fulltime zelfstandig ondernemer. Ik werk elke dag, het staat nooit stil. En nee, dat vind ik niet erg. Sterker nog, het voelt soms niet eens als werken. Het is mijn levensstijl. Ik ben altijd op de achtergrond bezig met het bedenken van nieuwe verhalen, het maken van ludieke plannetjes en het leggen van nieuwe contacten.

Alleen heb ik in de afgelopen paar jaar wel geleerd om mijn bedrijfsmatige werkzaamheden en nieuwe opdrachten aannemen gedurende juli en augustus tot een minimum te beperken. Ik weet inmiddels uit ervaring dat de combinatie 'vanuit huis werken' & 'kind met zomervakantie' gewoonweg niet werkt. Dus werk ik gedurende de zomermaanden een soort van parttime. Oftewel: als mijn kind naar bed is, klap ik mijn laptop open en op sommige dagen kan ik opa/oma/schoonzus vragen een dagje wat leuks met mijn kind te gaan doen, zodat ik die dag volledig aan mijn werk kan besteden. In mijn omgeving hebben mensen daar weer een mening over, variërend van 'waarom regel je geen kinderdagopvang' tot 'waarom neem je niet gewoon zes weken vrij' en alle nuances daartussen in. Maar tot nu toe doe ik het op mijn manier. Parttime en in de avonduren, dus.

Nu gedurende de zomervakantie het item 'is zes weken zomervakantie te lang?' weer vol in de schijnwerpers staat, vind ik zowaar dat ik hier een mening over mag en kan hebben. Ik heb de zomervakantie namelijk vanuit alle hoeken meegemaakt; als leerkracht (nog zonder kind), als leerkracht (met kind), als kantoormedewerker ;-) en als zelfstandig ondernemer. Ik heb alle voors en tegens afgewogen, vanuit elk perspectief bekeken wat het beste is voor het kind, voor de leerkracht, voor de ouders, maar ook voor de omgeving en ik kan me in iedere doelgroep verplaatsen.

Zo kan het ene kind zich wekenlang eens echt ontspannen en raakt het niet achter met schoolvakken, daar waar een ander kind de structuur van schoolweken mist en misschien wel een AVI-niveau teruggaat. Zo ook voor ouders. Als je de luxe hebt dat één van beide ouders niet of parttime werkt, heb je geen tot beperkt opvang nodig tijdens zes weken zomervakantie. Voor ouders die wel beiden fulltime (moeten) werken - en die door de zomervakantie verplicht zijn hun vakantiedagen op te nemen in juli of augustus (en daarmee ook persé in het dure hoogseizoen hun vakantie moeten boeken) - lijkt me het geen pretje, zo'n lange zomervakantie. 

En voor de leerkracht lijkt het wel een 'alles-of-niets'-verhaal. Ofwel je werkt je het schompes, hebt verantwoordelijkheid voor dertig kinderen en voelt je aan het einde van de dag in staat van ontbinding, óf je hebt opeens een zee van vrije tijd. En die kan volgens mij - als ik denk aan de tijd dat ik voor de klas stond - veel beter en gelijkmatiger verdeeld worden over het schooljaar.

Maar wat werkt volgens mij dan wel?

Een kortere zomervakantie?

Of juist dat nieuwe idee om ouders flexibel vakantie te kunnen laten opnemen?

Allebei, mits ze op de juiste manier gecombineerd worden. Mijn plan werkt als volgt:

Een jaar heeft 52 weken, een schooljaar 40 en het aantal vakantieweken is dus in totaal 12.
Ik noem mijn plan het 52/40/12-Vakantiesysteem. Wat inhoudt dat de school elke maand één vrije week geeft. Voor de leerkracht prettig, omdat er namelijk altijd veel (achterstallige) administratie en ander werk blijft liggen, die tijdens de vrije week bijgewerkt kunnen worden. (En waarbij er nog voldoende tijd overblijft om uit te rusten.) Voor de kinderen prettig om maandelijks een weekje te kunnen bijkomen. Overzichtelijk. Indien gewenst met een beetje huiswerk. Voor ouders prettig, want opa en oma als oppas vragen kun je beter maandelijks 1 à 2 dagen doen, dan gedurende meerdere weken achtereenvolgens, zoals tijdens een langdurige zomervakantie. 

Elke maand een schoolvrije week, dus

In sommige maanden regelt school die vrije week aan het eind van de maand (zoals in december) en de maand erop aan het begin van de maand (zoals januari), zodat de Kerstvakantie ongeschonden blijft. Dit trucje kun je ook toepassen in juli en augustus, of juni en juli, zodat er een 'zomervakantie' van twee weken ontstaat.
In de overige maanden bepaalt de school wanneer de maandelijkse schoolvrije week is. Zo kan iedere school op basis van geloof, regionale festiviteiten of naar eigen inzicht die vrije week inplannen.

Wil je het helemaal perfect doen, geef ouders dan de mogelijkheid om één vrije week flexibel in te zetten. Dat zal voor de een handig zijn in juli, om drie weken achter elkaar naar Spanje te gaan en voor een ander juist in januari, om te kunnen skiën. Ouders die niet in het hoogseizoen de volle mep willen betalen voor een vakantie, kunnen hun flexibele vrije week dan bijvoorbeeld plannen in september, of in maart, aansluitend aan de schoolvrije week. 

Scholen kunnen de maandelijkse schoolvrije weken, indien gewenst, onderling afstemmen of gelijk laten lopen. De school heeft de vrijheid om 11 vrije weken in te plannen en die ruimschoots van tevoren bekend te maken aan de ouders. De ouders plannen op hun beurt de ene flexibele vrije week in en laten dit aan het begin van het schooljaar weten aan de leerkracht. Zo kan iedereen goed voorbereid aan het nieuwe schooljaar beginnen.

Volgens mij is het 52/40/12-vakantiesysteem ideaal. Ik zou er in ieder geval helemaal voor zijn. De verhoudingen tussen werken/school/uitrusten zijn wat mij betreft met dit systeem weer helemaal in balans, voor alle partijen. Elke doelgroep wordt tegemoet gekomen. De leerkrachten behouden hun 12 vrije weken per jaar, evenals de kinderen. Voldoende tijd om bij te komen, om wellicht wat achterstallig werk in te halen en voor kinderen die door lange vakanties achter raken met bepaalde vakken valt er niet een té groot gat. Voor ouders kunnen er langere vakanties gepland worden door de flexibele week in te zetten - ook buiten het hoogseizoen om - en is het regelen van opvang te overzien. In plaats van zes weken fulltime een beroep te doen op de BSO, opa en oma of de oppas, is het nu een maandelijks terugkerend element gedurende het schooljaar van maximaal een week.   

Ik begrijp maar al te goed dat mijn 52/40/12-vakantiesysteem gebaseerd is op mijn ervaringen en bescheiden mening ;-) Daarom hoor ik graag hoe jij hier tegenaan kijkt. Lijkt het je wat of vind je het maar helemaal niets? Ik hoor het graag!