Wijn met een rietje

'Wijn met een rietje' is een blog uit de spreekwoordelijke oude doos. Ik schreef het twee jaar geleden, in de tijd dat mijn opa nog leefde en ik hem dagelijks opzocht op de gesloten afdeling voor dementerenden van een verzorgingstehuis. Ik voerde hem pap met een lepeltje en wijn met een rietje. Iets anders wilde hij niet.
Omdat er de laatste tijd weer veel aandacht is voor de ziekte dementie en er wellicht lezers van mijn blog zijn die er in hun directe omgeving mee te maken hebben (gehad), wilde ik deze blog over dementie graag delen. De triestheid van dementie. Het medeleven aan de familieleden en vrienden van een persoon met dementie. Het respect voor de mensen die in de zorg werken.

'Wat wil jij drinken, opa?' vraag ik.
Het duurt even voordat er een reactie komt.
'Doe mij maar een witte wijn,' antwoordt hij, al is het nauwelijks te verstaan. Alleen het woord 'wijn' komt er nog duidelijk uit, de rest is gebrabbel. Maar ik ken zijn intonatie en daarom weet ik wat hij bedoelt.
De gastvrouw kijkt me aan. Ze wacht zeker totdat ik goedkeurend knik. Ze zal zich vast afvragen waarom deze man, in zijn driedelig pak en met zijn hoedje op, om half elf 's morgens een wijntje wil. 

Ik herhaal de bestelling voor haar: 'Een witte wijn voor mijn opa, met een rietje graag'.  

Met een servetje veeg ik wat broodkruimels van opa's lippen. Vroeger, toen ik nog klein was, liet hij vaak expres kruimels op zijn lippen zitten. En maar doorpraten en doen alsof hij niks in de gaten had. Hoe smeriger ik het vond, hoe meer lol hij erom had. Tegenwoordig is het geen grap meer. Hij heeft het niet meer in de gaten. De kruimels op zijn lippen zitten er en blijven zitten totdat iemand ze wegveegt. Als hij probeert te praten, zie ik ook restanten van zijn ontbijt. Ik voer opa een slok wijn.
'Neem maar een goede slok,' zeg ik, 'dan kun je meteen die stukjes brood wegspoelen.'
Braaf doet opa wat ik hem opdraag. Ik breng het rietje naar zijn mond en hij slikt.  

Een eindje verderop, bij de schuifdeur, staat mevrouw Kers. De deur gaat niet open. Daarvoor moet je de code kennen en die weet ze niet. Mevrouw Kers heeft haar jas aan en ze houdt haar handtas stevig tegen zich aan gedrukt, wachtend op iemand die binnenkomt, zodat zij eruit kan. Ook zij is enkele dagen geleden opgenomen op deze gesloten afdeling van het verzorgingstehuis. Ze is de nieuwe buurvrouw van opa. Als ik naar haar toe loop, raakt ze lichtelijk in paniek. 
'Ik moet naar huis,' roept ze, 'mijn kinderen zitten daar.'
'Zal ik zo even gaan kijken bij je kinderen?' stel ik voor.
Ze knikt.
'Kom, dan breng ik je terug,' zeg ik en begeleid haar naar een tafeltje.

Opa heeft niet eens in de gaten gehad dat ik even weg was. Zijn ogen zijn dicht. Ik leg mijn hand op zijn rimpelige linkerhand. De hand waarmee hij vroeger de vishengel vasthield, Scrabbleletters op het bord legde en beschuitjes smeerde. Waar hij op school met een liniaal tikken op kreeg van de juffrouw. Links schrijven was toen nog uit den boze. Gelukkig was mijn opa altijd al een toffe gast. Toen de juffrouw hem tikken gaf, stond hij kwaad op en liep naar huis toe. Ik weet heus wel van wie ik mijn karakter heb.


Oudjes in rolstoelen worden binnengereden door verpleegkundigen. Enkele, enigszins zelfstandige senioren wandelen erachteraan met een rollator. Ze gaan zitten in een kring en de begeleidster zet een CD aan. Oudhollandse liederen worden meegezongen door enkelen. De rest zit er voor spek en bonen bij. Opa's ogen zijn nog steeds gesloten. Ik vraag me af waar hij over droomt. Is hij bang? Verdrietig? Of zit hij gewoonweg in een eeuwigdurende roes? Wat zal er in dat kopje van hem omgaan? 

'Geef mij maar Amsterdam' wordt afgesloten met een daverend applaus door de activiteitenbegeleider en de anderhalve paardenkop die meegezongen heeft. Tot slot klinken de eerste klanken van 'mijn opa', daarna zal het tijd zijn voor de warme prak.  
'Mijn opa, mijn opa, mijn opa...
In heel Europa was er niemand zoals hij...'


Er verschijnt een glimlachje op opa's gezicht. 


 

Meer blogs uit de oude doos?
Lees hier verder!